لوازم جانبی ردیاب خودرو؛ راهنمای کامل سنسورها و کاربرد هرکدام

ردیاب خودرو به‌تنهایی کار مهمی انجام می‌دهد: موقعیت لحظه‌ای ماشین را روی نقشه نشان می‌دهد. اما اگر بخواهید بدانید در باک چقدر سوخت مانده، دمای محموله چند درجه است یا راننده‌ی مجاز پشت فرمان نشسته، به چیزی بیش از GPS نیاز دارید. اینجاست که لوازم جانبی ردیاب خودرو وارد کار می‌شوند. این تجهیزات با سیم به ردیاب وصل می‌شوند و اطلاعاتی را که GPS خودش نمی‌تواند ببیند در اختیارش می‌گذارند.

در این مقاله مهم‌ترین سنسورهای ردیاب خودرو را یکی‌یکی بررسی می‌کنیم. اگر هنوز ردیاب مناسب خودتان را انتخاب نکرده‌اید، می‌توانید به صفحه‌ی ردیاب خودرو سر بزنید. اگر ناوگان سنگین دارید، ردیاب کامیون گزینه‌ی مناسب‌تری است.

ماجرا ساده است. هر سنسور به یکی از ورودی‌های ردیاب وصل می‌شود:

• ورودی دیجیتال برای وضعیت‌های روشن یا خاموش، مثل باز بودن در.
• ورودی آنالوگ برای مقادیر پیوسته، مثل خروجی سنسور سوخت.
• درگاه‌های ارتباطی مثل RS232 و RS485 یا پروتکل 1-Wire برای سنسورهای هوشمندتر.

ردیاب این داده‌ها را همراه با موقعیت مکانی، از طریق اینترنت سیم‌کارت به سرور می‌فرستد. سرور داده‌ی خام را پردازش می‌کند، مثلاً ولتاژ را به لیتر تبدیل می‌کند یا عدد دما را با بازه‌ی مجاز مقایسه می‌کند. نتیجه هم به شکل نمودار، گزارش یا هشدار در پنل کاربر نمایش داده می‌شود.

هر ردیاب تلتونیکا ورودی‌ها و درگاه‌های مخصوص خودش را دارد. پس پیش از انتخاب سنسور، مشخصات ردیابتان را با جدول انتهای مقاله مقایسه کنید.

سنسور سطح سوخت یا LLS داخل باک نصب می‌شود و ارتفاع سوخت را اندازه می‌گیرد. نوع آنالوگ آن سطح سوخت را به شکل ولتاژ به ورودی آنالوگ ردیاب می‌دهد. نوع دیجیتال از طریق RS232 یا RS485 داده می‌فرستد و فقط روی ردیاب‌های حرفه‌ای‌تر قابل استفاده است. بعضی مدل‌ها ورودی پالس هم دارند که برای اتصال به جریان‌سنج سوخت به کار می‌رود.

مهم‌ترین کاربردهای سنسور سوخت ردیاب این‌هاست:

• ثبت لحظه‌ی سوخت‌گیری
• تشخیص افت ناگهانی سوخت و سوخت‌دزدی
• محاسبه‌ی مصرف واقعی هر خودرو
• مقایسه‌ی مصرف بین رانندگان

سنسور دما ردیاب با پروتکل 1-Wire کار می‌کند. طبق مستندات تلتونیکا، در بسیاری از مدل‌ها می‌توان تا چهار سنسور دمای دالاس (DS18B20 و مشابه آن) وصل کرد. در یخچالی چندبخشی، دمای هر بخش جداگانه ثبت می‌شود.

این سنسور برای حمل لبنیات، دارو، مواد غذایی و هر محموله‌ی حساس به دما ضروری است. اگر دما از بازه‌ی تعریف‌شده خارج شود، هشدار همان لحظه به مدیر ناوگان می‌رسد و یک گزارش مستند هم برای اثبات سلامت محموله ذخیره می‌شود.

این سنسور به ورودی دیجیتال ردیاب وصل می‌شود و فقط دو حالت دارد: باز یا بسته. می‌توان آن را روی در کابین، در عقب کامیون یا کانتینر، یا دریچه‌ی تخلیه نصب کرد. اگر با حصار جغرافیایی ترکیب شود، هر بار که در محموله بیرون از مقصد مجاز باز شود، همان لحظه هشدار می‌گیرید. برای حمل کالای باارزش و ناوگان توزیع، یکی از ساده‌ترین راه‌های جلوگیری از تخلیه‌ی غیرمجاز است.

در این روش هر راننده یک کلید iButton یا کارت شناسایی دارد. ردیاب با خواندن شناسه‌ی آن، راننده‌ی هر سفر را ثبت می‌کند. این کار از طریق درگاه 1-Wire انجام می‌شود و ردیاب‌های حرفه‌ای‌تر کارت‌خوان RFID را هم پشتیبانی می‌کنند.

نتیجه این است که گزارش سرعت، توقف و مصرف سوخت به نام شخص ثبت می‌شود، نه فقط به نام خودرو. اگر شناسایی راننده را با رله‌ی قطع‌کن ترکیب کنید، سناریوی ایموبلایزر هم ساخته می‌شود: خودرو فقط با کلید مجاز روشن می‌ماند.

رله به خروجی دیجیتال ردیاب وصل می‌شود و مدار حساسی مثل پمپ بنزین یا استارت را قطع می‌کند. با ارسال فرمان از پنل یا پیامک می‌توانید خودرو را از راه دور خاموش کنید. این قابلیت در سرقت یا استفاده‌ی غیرمجاز کاربرد دارد.

سیم‌کشی رله باید با دقت انجام شود تا خودرو در حین حرکت دچار مشکل نشود. بهتر است این کار را به نصاب متخصص بسپارید.

دانگل OBDII به درگاه تشخیص خودرو وصل می‌شود و داده‌های ECU را می‌خواند. این داده‌ها شامل سرعت، دور موتور و دمای موتور است و بسته به خودرو مصرف سوخت و کیلومتر را هم شامل می‌شود. دانگل این اطلاعات را با بلوتوث برای ردیاب می‌فرستد.

مزیت اصلی آن این است که بدون سیم‌کشی پیچیده و فقط با وصل کردن دانگل، چند پارامتر مهم موتوری به دست می‌آید. البته سازگاری آن به نوع خودرو بستگی دارد. در خودروهای سنگین، ردیاب‌های حرفه‌ای‌تر داده‌ی CAN خودرو را مستقیم می‌خوانند.

لوازم جانبی ردیاب خودرو ردیاب را از یک ابزار ساده‌ی مکان‌یابی به سامانه‌ای برای مدیریت کامل خودرو تبدیل می‌کنند. سنسور سوخت و دما، سنسور درب، شناسایی راننده، رله‌ی قطع‌کن و دانگل OBDII هرکدام بخشی از تصویر را کامل می‌کنند. وقتی سنسورهای ردیاب GPS به سرور وصل شوند، داده‌ها در قالب گزارش و هشدار به دست شما می‌رسند. این همان کاری است که یک سنسور مدیریت ناوگان انجام می‌دهد. برای شروع کافی است نیازتان را بشناسید و تجهیزات جانبی ردیاب را متناسب با مدل ردیابتان انتخاب کنید.

خیر. تعداد و نوع ورودی‌ها به مدل ردیاب بستگی دارد. مثلاً برخی مدل‌های ساده‌تر درگاه 1-Wire ندارند و برای سنسور دما یا شناسایی راننده مناسب نیستند. جدول بالا را ببینید.

بله، تا جایی که ورودی‌های ردیاب اجازه دهد. مثلاً می‌توان سنسور سوخت، دما و درب را با هم روی یک ردیاب داشت.

به نصب درست، کالیبراسیون باک و کیفیت سنسور. جدول کالیبراسیون ناقص باعث خطا در گزارش می‌شود.

توصیه نمی‌کنیم. سیم‌کشی و تنظیم سنسورها به تخصص نیاز دارد و نصب غلط می‌تواند به خودرو آسیب بزند.